…bo jak inaczej nazwać umiejętność takiej manipulacji opakowaniem, by na pierwszy (a nawet drugi) rzut oka sprawiało wrażenie identycznego z porównywanym, a zawierało aż 25 procent (1/4!) produktu mniej? O to idealny przykład.

Czy można łatwo uwierzyć, patrząc na te dwa jogurty, że ten po lewej, którego wysokość jest niższa o zaledwie trzy milimetry (na fotografii dochodzi jeszcze perspektywa i kąt padania wzroku – to są trzy milimetry!)…

Frontem do tłumu: 3 milimetry różnicy w wysokości!

a patrząc z góry, którego średnica wieczka nie jest mniejsza nawet o milimetr lub różni się praktycznie niezauważalnie…

Patrząc z góry: Brak różnicy w średnicy?

…zawiera w sumie aż o 130 gramów jogurtu mniej? Czyli siedemdziesiąt pięć procent zawartości jogurtu drugiego?

Konia z rzędem temu, kto jest w stanie takie subtelne różnice wychwycić, gdy na podjęcie decyzji o tym, czy weźmie ten, czy tamten jogurt, poświęca jakieś pół sekundy!

Downsizing jest tak wszechobecny w naszym życiu i otacza nas tak dokładnie, że chyba już powoli nauczyliśmy się z nim żyć. Przywykliśmy do manipulacji, w których dwa podobnie wyglądające opakowania różnią się zawartością. Ale są to różnice zwykle pięć, może dziesięć, rzadko kiedy piętnaście procent. Lecz, by w praktycznie identyczne pudełko wsadzić jedną czwartą produktu mniej to już prawdziwa magia. I wyjątkowa wredność zarazem!

Pomyśl o tym, gdy następnym razem będziesz myśleć o zakupie jakiegoś produktu firmy Danone…

Serwis socjotechnika.net wzbogacił się o unikatowy eksponat. Otrzymaliśmy fotografie przedstawiające zestaw resoraków (czy współczesna młodzież w wieku gimnazjalnym wie w ogóle, co to słowo oznacza? :]) firmy Matchbox. Ma on dwadzieścia jeden lat (!) i jest dowodem na stosowanie downsizingu równie starym, jak przywoływane w wyjaśnieniach znaczenia tego zwrotu słynne oliwki British Airways. Dla nieznających przykładu: Dodawanie jednej oliwki, zamiast dotychczasowych dwóch, do drinków serwowanych na pokładach samolotów tej firmy, przy niezmienianiu ceny biletów, pozostało niezauważone przez pasażerów (brak zarejestrowanych skarg), a firmie pozwoliło zaoszczędzić kilka milionów funtów rocznie.

Dodatkowym smaczkiem jest fakt, że zabawkowe samochody na prezentowanych fotografiach zostały wyprodukowane w Malezji — zabawka powstała przed czasami chińskiej dominacji w produkcji chyba wszystkiego, co tylko da się wyprodukować! :]

Opakowanie resoraków — tradycyjnie, jak w downsizingu — nie budzi większych podejrzeń:

Zamknięte wiekowe opakowanie

Dopiero po jego rozpakowaniu okazuje się, że to, co widać było przez folię to już wszystko. Mimo, że opakowanie sugerowało, iż kupujący otrzymuje znacznie więcej…

Zaskoczenie po rozpakowaniu?

Na koniec, obiecany dowód, że Chiny nie zawsze produkowały wszystko i dla wszystkich! :]

„

Made in... Tajlandia? :

P.S.: W Wikipedii hasło Matchbox (dla określenia zabawki, o której mowa w niniejszym wpisie) istnieje w języku angielskim i… śląskim! Brak go natomiast w języku polskim! Wstyd! :] (stan na 13 lutego 2010 r.).

Bo czy ktoś, patrząc na taką ładną butelkę…

Wygląda, jak produkty konkurencji, na 5 litrów...

…uwierzyłby w to, że w porównaniu do produktów konkurencyjnych firm i stacji benzynowych kupuje o pół litra mniej – zaledwie 4,5 litra?

...a okazuje się mieć o pół litra mniej!

Butelka ukształtowana w taki sposób (wąska), że gdyby ustawić ją obok produktów konkurencyjnych, miała by z pewnością bardzo podobną wysokość i szerokość, co butelki pięciolitrowe. O cenie wspominać nie ma, co bo tu wchodzi w temat marka (przecież to jest super hiper płyn do spryskiwaczy marki BP, a nie jakaś tam rzekomo tandeta z hipermarketów), czyli kolejne narzędzie wpływu…

Jak można oceniać sprawdzalność czegoś, co jest zdecydowanie subiektywne. Jednej osobie różnica w temperaturze o pięć stopni względem prognozy nie stanowi problemu, dla innego różnica o jeden stopień to już dowód na to, że dana „pogodynka” to kicha. Jedyni tak, inni inaczej postrzegają „średnie zachmurzenie”, „niewielki deszcz” lub „porywisty wiatr” itd.

Z niecierpliwością czekamy na ocenę sprawdzalności pogody za ubiegły tydzień, gdzie większość stacji telewizyjnych i radiowych zapowiedziała na dziś na Śląsku temperaturę „bliską zera stopni” i żadnych opadów śniegu, a od samiutkiego rana do teraz utrzymuje się równo -7 stopni Celsujsza, zaś rano śnieg padał tak konkretnie, że trzeba było co najmniej dziesięć minut na odświeżenie samochodu poświęcić.

W temacie tego typu oszustw warto wspomnieć, że internetowe wydanie magazynu Pro-TEST, uznającego się za pierwsze konsumenckie czasopismo w Polsce, rozpoczęło akcję przeciw oszukańczym opakowaniom i przygotowało w związku z tym listę opakowań mogących wprowadzać błąd. Oba artykuły gwarantują świetną lekturę, gdyż poza cennymi informacjami, na co zwracać uwagę, by nie stać się ofiarą tego rodzaju manipulacji, zawierają przykłady, jak producenci manipulują opakowaniami, wykorzystując właśnie downsizing.

Kto nie zna numeru z promocjami opartymi o tzw. przekreśloną cenę? Cena przed (niby przed promocją) nigdy nie istniała! To zawsze wyssany z palca produkt marketingowców, którzy naiwnie wierzą, że klienci ich marketów są aż tak głupi. Ale złapanie oszusta za rękę, czyli uzyskanie namacalnych dowodów przekrętu to już nie lada sztuka! Nam się to udało, dzięki użytkownikowi Greg.

Oto cena za notebook HP Compaq Presario CQ62 w jednym z marketów Real w zeszłym tygodniu…

HP Compaq CQ62 tydzień temu...

…i wczoraj:

HP Compaq CQ62 dziś...

Proszę zwrócić uwagę na cenę wyjściową do rzekomej promocji! Uważny obserwator z pewnością zauważy, że ta stara etykieta prawdopodobnie ciągle tam jest. Oszustom nie chciało się nawet wyjąć i zniszczyć dowodów swojego oszustwa!

Jak to pięknie podsumował autor dowodów tego przekrętu: „A podobno tylko sklep nie dla idiotów robił takie numery”! :]

I jeszcze drobne wyjaśnienie. W tego rodzaju manipulacjach wykorzystuje się narzędzie wpływu, jakim jest zasada kontrastu, która ogólnie mówi, że chudy wydaje się być chudszy, gdy go postawić koło grubego, niż wydawałby się, gdyby stał sam. Zaś w tym przypadku — cena promocyjna wydaje się być znacznie niższa, gdy ją podać wraz z rzekomą ceną poprzednią (bez promocji), nawet jeśli ta stara jest zwyczajnie wyssana z palca, niż gdyby podać ją samą.

Warto przytoczyć komentarz pod artykułem autorstwa demolca, który pojawił się 1 grudnia o 11:14:

To było do przewidzenia. Nie jesteś z nami więc jesteś gwałcicielem, pedofilem, terrorystą, a Wikileaks to organizacja faszystowska, terrorystyczna, antydemokratyczna i przede wszystkim antyamerykańska. Być może udziela schronienia pedofilowi itp.

Lekturę artykułu i ewentualne opinie na jego temat pozostawiamy czytelnikom.

Po cichutku, po malutku, nieco modyfikując kształt butelki tak, aby broń Boże nie zmniejszyć jej wysokości choćby o centymetr (wszak po tym je poznajemy wśród konkurencji), można za to zwęzić. I w ten sposób ubyło nam 0,25 litra, czyli jedna ładna szklanka:

Tymbark wielki... dwulitrowy?

Nie trzeba chyba nikomu tłumaczyć, że cena nie podążyła (w dół) za schudnięciem butelki. Mamy więc przepiękny przykład downsizingu i to w tej pierwotnej, najsłynniejszej formie — żeby tak tu przypomnieć te słynne oliwki z British Airways, które zabrano (po jednej sztuce, zostawiając jedną) z każdego drinka serwowanego na pokładzie każdego samolotu tej linii, nie obniżając przy tym ceny biletu nawet o pensa, na czym kompania lotnicza zarobiła miliony funtów w ciągu roku.

Tymbark poszedł tą samą drogą. Braku jednej szklanki klient nie zauważy, nawet jeśli cena nie drgnęła… A jeśli zauważy nawet, to przecież nie podniesie larum, bo czym jest jedna szklanka wobec dwóch litrów, nawet jeśli cena nie drgnęła… Ta jedna szklanka przemnożona przez ilość butelek sprzedawanych co roku przez Tymbark, dała firmie zysk (oszczędność), której wysokość (gdyby została ujawniona) wiele osób przyprawiłaby o ból głowy. Zwłaszcza dlatego, że cena nie drgnęła…

W tym konkretnym przypadku, hipermarkety Real się kłaniają:

Szampon Misiowaty?

Bo jak inaczej tłumaczyć fakt, że kto byłby gotów zapłacić prawie czterdzieści złotych za butelkę szamponu, który pod względem właściwości użytkowych z pewnością niczym nie różni się od szamponu kosztującego pięć złotych. Tylko opakowanie nie to.

Twórca tej manipulacji manipuluje najmłodszych i korzysta z bezradności rodziców wobec zmasowanego żądania mycia się od tego momentu tylko w szamponie Kubusia Puchatka. Motyw stary, jak socjotechnika. Ale czy ktoś tu przypadkiem lekko nie przesadził? Czy to nie odrobinę zbyt sporo jak za szampon, którego konkurencja nie przekracza 5-10 zł, a który faktycznie kosztuje około złotówki?

Użytkownicy sieci otrzymują obecnie wiadomości, zgodnie z którymi jeżeli nie wyślą (darmowego – sic!) SMSa pod podany numer, ich konto zostanie zablokowane. Oto przykład:

Aktywuj konto Tlen, inaczej je stracisz?

Bezczelność oszustów zaczyna przekraczać granice dobrego smaku. Tym razem twierdzą, że SMS (kosztujący faktycznie ponad trzydzieści złotych!) jest darmowy.

Nie trzeba, oczywiście wspominać, że bezczelność operatorów numerów Premium SMS, które są wykorzystywane w tego typu oszustwach to już zupełny absurd. Zamiast utrudniać oszukiwanie ludzi, firmy te w majestacie (sic!) prawa nadal prowadzą swoją działalność, uzyskując niemałe prowizje z tytułu oszustwa (co samo w sobie jest przestępstwem, ale w tym kraju najwyraźniej mało komu to przeszkadza). A wszelkie próby nawiązania kontaktu z nimi lub prośby o blokowanie numerów Premium SMS wykorzystywanych w oszustwach tego rodzaju, są przez firmę totalnie ignorowane.

Dopóki działalność tego rodzaju nie zostanie uporządkowana (o ile to w ogóle możliwe), użytkownikom sieci Tlen i innym internautom, od których próbuje się wyłudzić pieniądze przy pomocy numerów Premium SMS, jako chyba jedyna tarcza pozostaje zdrowy rozsądek i chłodne, logiczne myślenie. Jeśli ktoś używa konta w sieci Tlen.pl od kilku lat, to trzeba być wyjątkowym beztalenciem i naiwniakiem, by uwierzyć w kłamstwo twierdzące, że nagle, po latach konto zostanie zablokowane.

Warty odnotowania jest też fakt, że wreszcie (po kilku miesiącach, jeśli nie latach!) operatorzy sieci Tlen.pl postanowili zrobić cokolwiek więcej poza kierowaniem sprawy do działu prawnego swojej firmy. Wiadomości przesyłane od numerów nieznajdujących się na liście użytkowników są poprzedzane stosownym komunikatem, ostrzegającym o możliwym oszustwie.

Szkoda tylko, że nikt nie wpadnie na pomysł, by sprawę trochę nagłośnić w mediach i podjąć trochę bardziej zdecydowane środki działania. Wykrycie oszustwa używającego sieci Tlen.pl w opisany sposób nie jest najmniejszym problemem, w dzisiejszych czasach, gdzie każda wysłana wiadomość jest rejestrowana w logach serwera, a dzięki GeoIP można namierzyć jego lokalizację często z dokładnością do kilku metrów, praktycznie w momencie popełniania przestępstwa. Potrzeba do tego jednak chęci, których niestety brakuje odpowiednim osobom…